Իմ այս գիրը մեր Սաթենիկ Սիմոնյանի պատվերով է, որ հնչեց երեկ Արուսյակ Մաթևոսյանի (սեբաստացի մանկավարժական աշխատող, երեք սեբաստացու մայրիկ) ու դասվար—դաստիարակների տեխնոլոգիական ակումբի երեկվա պարապմունքին։ Իմ աղջիկները սիրասուն գործուն պատրաստվում են նոյեմբերյան տեխնոլոգիական ստուգատեսի «Հանգանակություն. հոգատարություն հայրենյաց պաշտպանի» նախագծին։ 

Միջին դպրոցի հայտնի, գեղարվեստի խմբի աղջիկները՝ Սոնա Սարգսյանը, Հասմիկ Սարգսյանը, Յաննա Գրիգորյանը, Ամալիա Մաչյանը, Արփի Մաթևոսյանը, օրվա երկրորդ կեսին փառատոնային պուրակում անակնկալի եկան իմ հարցից ու աղջկական ժպիտ պարգևեցին.
– Աղջիկնե՛ր, էս հեծանիվով չե՞ք, ո՞րդ է նստում իմ թամբին, տանեմ Չինումաչին․․․
– Հա՜, տիա՛ր, բոլո՜րս․․․ Մեզ հեծանվային արշավի տարեք․․․
Սպասել չեմ տա, հեծանիվները յուղեք ձեր նոր մարզիչ Հրայր Հովհաննիսյանի, կազմակերպիչ Վարդի, տրիաթլոնի մարզիչի հետ․․․ 

– Տիար, մի բան ասեք այսօրվա մասին, որ սիրտներս չպատռվի…,- Մարիետն է հարցնում օրվա վերջում։
Այդ պահին Դավիթ Բլեյանը քույրիկ Աստղիկի հետ մեդիա կենտրոն մտավ. Արմինե մայրիկ—ուսուցիչ—ուղեկցող—վարորդ—առաջնորդը մինչ այդ մասնակցում էր մանկավարժական ակումբի առցանց պարապմունքին Արևմուտքի իր դպրոց—պարտեզում։ Աստղիկը՝ խանդավառ կապիկ, իր ընկեր Աննայի 2-4 տարեկանների օրվա ուրախությամբ լեցուն.  Մեդիակենտրոնը հենց այսպիսի պատասխանի էր սպասում․․․ 

Որպես մեքենայի մեջ մեր զրույցին և իրիկունը՝ ժամը 7-ի առցանց հանդիպմանը սեբաստացի կրթական համայնքի տարողունակ օրակարգին ականջալուր—մասնակից՝ քնելուց առաջ Արմինեի ու ինձ հետ ձևակերպում է այսօրվա օրը սկսելու—կյանքը շարունակելու արձանագրումները․․․
– Պարտվել չկա․․․ չենք պարտվել…
– Պարտվելը չապրելուն հավասար է․․․— շարունակում, փոխանցում եմ իմ ժառանգին։
Արցախն  ու Շուշին՝ Ղազանչեցոց եկեղեցով, Դադիվանքով, Ամարասով, Գանձասարով․․․ բոլորը կանգուն․․․ հուշարձան չեն․․․ մի—մի փարոս են ողջ հայության, սեբաստացի աշխարհի համար․․․ Երասխը, Գորիսը, Կապանը, Մեղրին մի—մի կենտրոն են դառնում. այսքան կորուստներով—զրկանքներով—չապրելով, այս պատերազմի բերած հնարավորություններով, չապրածը—ստեղծումին փոխանցելով՝ չենք պարտվում ու պատերազմ այլևս թույլ չենք տալու․․․ 

Լիլիթ Բլեյանը հավաքվելու համար ինձ ու ձեզ մի օր է տվել․․․ Շուշան Բլեյանը հանկարծ ուղիղ կապով Վիեննայից պարտավորեցնում է.
– Հայրի՛կ, ոչ մեկին չխնայես, հիմա է որոշվում՝ ով իրավունք ունի սեբաստացի մանկավարժ, սովորող, համայնքի անդամ լինելու․․․ Երկու կյանքով ապրել չի լինի․․․ 

Գեմաֆին Գասպարյանի կոչն է «հա, Երևանի մեջ կամուֆլյաժով ֆռացողներ, արա, հանեք էդ ֆորման, հանեք, ամոթ ա….», իր որոշումով՝ «շատ երեխաներ պիտի ունենանք, շատ, ես երկուսը ունեմ և երկուսն էլ պիտի ունենամ, սա նվազագույնը, մենք առաջին հերթին տանուլ ենք տվել դեմոգրաֆիայով, մենք պիտի շատանանք,մենք շատ երեխաներ պետք է ունենանք, անկախ ամուսնական և այլ կարգավիճակներից…»։ 

Մերի Սարգսյանի ու նորեկ սեբաստացի մանկավարժների՝ երեկվա առցանց սեմինար—պարապմունքի, մանկավարժական ակումբի մասնակիցների այնքան կյանք կար, զրնգուն, որ ո՛չ ֆրանսիացի Պենակի, ո՛չ ֆրանսերենից թարգմանած Կարինե Թևոսյանի, ո՛չ էլ ակումբի պարապմունքին հիացումով հետևող կրթահամալիրի հիմնադիրներիս մտքով չէր անցնում․․․ 

Կեցցեմ ես, որ երեկ օրը սկսեցի օրացույցով, Ջուլիի ու Սամվել Թամազյանի՝ շիտակ—Նոր ուղի երիտասարդական, սեբաստացի—շրջանավարտ գործընկերներիս հետ հայտարարված երթուղով․․․ Ցույց տվեցի այն ամոթ, բարձիթողի աշխարհը, որ թաքցված է երևանցուց Արշակունյաց պողոտայի երկայնքով, Կոմիտաս—Պանթեոն—այգու խուլ պատերով, դեպի իմ լուսավորիչ Խաչատուր Աբովյանի Զանգվի՝ այսօրվա ամոթի, մշտական հիացումի անհունը․․․ Այսպիսին է Ուսուցիչը. ցնցումի պահին դեպի ոչ մի տեղ, ձեռքդ բռնում է․
– Կա՛ց․․․ Խաչատուր․․․ 

Պարտվելը չապրելուն հավասար է… 

#1896